(056) 3815348

Giữ gìn đạo đức nghề nghiệp người làm báo

Thứ năm, 22/06/2017, 15:02 GMT+7

Báo chí nước ta đang phát triển mạnh mẽ nhưng kèm theo đó, đạo đức nghề báo lại đang có những biểu hiện xuống cấp đáng lo ngại, vấn đề đặt ra hiện nay là những người làm báo và các cơ quan báo chí cần nắm vững và thực hiện tốt những nguyên tắc cơ bản của báo chí cách mạng Việt Nam và Quy định về đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Việt Nam.
Cuối tháng 3.2017, Công an Quận Hồng Bàng, TP Hải Phòng đã tạm giữ hình sự 3 cán bộ, phóng viên của Văn phòng đại diện Báo Kinh doanh và Pháp luật tại Hải Phòng là Phan Văn Thương (44 tuổi, trưởng văn phòng); Phan Thành Long (26 tuổi, nhân viên); Phạm Văn Tân (27 tuổi, phóng viên) để điều tra về hành vi cưỡng đoạt tài sản.
Trước đó, Phan Thành Long bị bắt quả tang đang nhận tiền của bà Đào Thị Đài (ở Phường Máy Tơ, Quận Ngô Quyền, TP Hải Phòng) sau khi đe dọa bà Đài nếu không nộp tiền sẽ đăng báo việc gia đình bà này vi phạm nguyên tắc xây dựng. Mở rộng điều tra, Công an Quận Hồng Bàng tiếp tục bắt Phan Văn Thương, Phạm Văn Tân. Khám xét nơi ở, nơi làm việc của các đối tượng, công an thu giữ nhiều tài liệu, bằng chứng liên quan.
Theo thông tin ban đầu từ cơ quan công an, Phan Văn Thương với chức danh Trưởng văn phòng đại diện Báo Kinh doanh và Pháp luật tại Hải Phòng đã tổ chức cho phóng viên, cộng tác viên theo dõi các sai phạm của người dân, tổ chức trong các lĩnh vực xây dựng nhà ở, dạy thêm học thêm... và yêu cầu “hỗ trợ” khoảng 10 triệu đồng mỗi vụ, nếu không sẽ đăng báo. Các hoạt động này đã diễn ra trong thời gian dài, với mật độ cao.
Cũng trong thời gian này, TAND Quận Liên Chiểu (TP Đà Nẵng) đã tuyên phạt bị cáo Nguyễn Mạnh Hùng (phóng viên thuộc cơ quan đại diện tại miền Trung của tờ Thời báo Làng Nghề Việt, trụ sở tại Quận Liên Chiểu, Đà Nẵng) 15 tháng tù về tội cưỡng đoạt tài sản. Theo cáo trạng, đầu tháng 8.2016, Hùng phát hiện ngôi nhà trên đường Thích Quảng Đức, phường Hòa Minh, Quận Liên Chiểu, xây dựng không đúng theo giấy phép.
Hùng đã liên hệ với chị Đặng Thị Hồng Hải (chủ nhà), nói rằng đã viết một bài về sai phạm của chị Hải và chuẩn bị cho đăng trên trang web Thời báo Làng Nghề Việt. Hùng đề nghị chị Hải chung 10 triệu đồng thì sẽ không đăng bài, nhưng chị Hải từ chối. Sau đó, nhà chị Hải bị UBND Quận Liên Chiểu lập biên bản, xử phạt 7,5 triệu đồng do xây dựng sai nội dung giấy phép. Vào ngày 11.8.2016, Hùng đăng bài và gọi điện cho chị Hải, nói sẽ tiếp tục đăng bài tiếp theo, để cơ quan chức năng phá dỡ và xử lý công trình. Hùng nói nếu muốn dừng việc đăng báo thì chị Hải phải đưa cho Hùng 20 triệu đồng. Lo sợ bị ảnh hưởng, chị Hải hẹn giao 20 triệu cho Hùng tại một quán cà phê. Lúc Hùng nhận tiền thì bị công an ập vào bắt quả tang.
Ngoài việc vi phạm pháp luật, nhiều cơ quan báo chí và nhà báo đã vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Một số nhà báo đã có những bài viết mang nội dung thông tin thiếu trung thực, thiếu chính xác, phản ánh một chiều về mặt trái của xã hội; phản ánh quá nhiều những vụ việc tiêu cực, tệ nạn xã hội, gây dư luận xã hội bất an; chưa quan tâm phát hiện, biểu dương nhân tố tích cực, điển hình tiên tiến trong các phong trào thi đua yêu nước. 
Nhiều nhà báo không chịu khó đi thực tế mà thường ngồi bàn giấy, dựa vào mạng Internet để kiếm thông tin, để viết bài, đưa tin, tùy tiện, bịa đặt, hư cấu. Thậm chí, nhiều tin đồn từ mạng xã hội không được kiểm chứng được nhiều phóng viên khai thác, biến thành tin, bài đăng chính thức.
Không ít tờ báo, nhất là báo mạng, đưa nhiều tin, bài không phù hợp với thuần phong mỹ tục, văn hóa Việt Nam, thông tin thiên về bạo lực, tình dục, vụ án, đời tư người nổi tiếng, mê tín dị đoan... để câu khách một cách rẻ tiền.
Một số báo, nhất là báo mạng, chạy theo xu thế thông tin nhanh, soi mói những chi tiết phản cảm, phi văn hóa để cạnh tranh với báo khác mà không chú trọng kiểm chứng nguồn tin; thông tin hời hợt, không rõ tính mục đích, tính định hướng của thông tin; không phân định được ranh giới giữa quyền của báo chí và sự xâm phạm đời tư, nhân phẩm con người. Một số nhà báo ít đưa tin, viết bài theo tôn chỉ mục đích của bản báo mà chỉ chú trọng đưa tin, viết bài theo mức độ “nặng” hay “nhẹ” của “phong bì” nhận được từ cơ quan, đơn vị, địa phương, doanh nghiệp mời họ đến tham dự các sự kiện với tư cách người đưa tin.
Một số cơ quan báo chí, nhà báo không chú trọng tính chân thật trong thông tin quảng cáo các sản phẩm, quảng bá thương hiệu trên đài, báo; đăng phát ca ngợi, tâng bốc một chiều, vì lợi ích kinh tế cục bộ của cơ quan báo chí hoặc vì lợi riêng của nhà báo, làm ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, tiền bạc... của người tiêu dùng, gây tác hại không nhỏ cho lợi ích của người sản xuất chân chính và đông đảo người tiêu dùng. Một ví dụ không xa cho việc thông tin thiếu trung thực, khách quan là việc thông tin nước mắm truyền thống chứa thạch tín. Những thông tin này được đăng tải một cách thiếu kiểm chứng, gây hậu quả vô cùng nặng nề đến người tiêu dùng và các nhà sản xuất. Hậu quả của việc thông tin đã làm dư luận xã hội hết sức hoang mang, các sản phẩm nước mắm truyền thống bị người dùng tẩy chay; các vùng, miền sản xuất nước mắm truyền thống càng khó khăn hơn, ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến người tiêu dùng và việc sản xuất nước mắm truyền thống cũng như thương hiệu hàng hóa của Việt Nam nói chung trên thị trường quốc tế.  
Không ít cơ quan báo chí chưa thực hiện nghiêm túc việc công khai xin lỗi, cải chính đối với những thông tin sai lệch, không chính xác, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín của các cá nhân, đơn vị. Tóm lại, bên cạnh những ưu điểm, những mặt tích cực là cơ bản, thì những biểu hiện vi phạm đạo đức nghề báo ở nước ta hiện nay cũng là một thực trạng rất đáng lo ngại. Dù là số ít, nhưng những nhà báo vi phạm pháp luật đã làm ảnh hưởng tới hình ảnh của đội ngũ làm báo nói chung, nhất là đối với những người làm báo chân chính. Đồng thời, làm sứt mẻ niềm tin của công chúng vào những người cầm bút. 
Nguyên nhân là do một bộ phận nhà báo chưa được giáo dục kỹ lưỡng để thấm nhuần đạo đức nghề nghiệp, còn coi nhẹ tính tư tưởng của báo chí, lợi dụng vị trí nhà báo để trục lợi cá nhân. Bên cạnh đó là sự buông lỏng quản lý của một số cơ quan báo chí, nhất là cơ quan báo chí của các hội nghề nghiệp, tổ chức xã hội. Nhiều cơ quan báo chí trong quá trình tự hạch toán trong cơ chế thị trường, để tăng sức cạnh tranh và tồn tại, phát triển đã mở ra các văn phòng đại diện, thu nhận thêm phóng viên thường trú, cộng tác viên. Tuy nhiên, trong quá trình tuyển dụng, do chưa quan tâm đến khâu kiểm tra, thẩm định về tư cách đạo đức, năng lực nghề nghiệp, quá trình công tác, thực tiễn tác nghiệp nên đã dẫn đến nhiều trường hợp sử dụng người không bảo đảm về tư cách đạo đức để đưa tin, viết bài.
Năm 2016, Bộ Thông tin và Truyền thông đã quyết định đình bản tạm thời 3 tháng đối với 4 cơ quan báo chí có sai phạm; thu hồi Thẻ nhà báo đối với 13 nhà báo có sai phạm; xử lý hành chính 139 trường hợp cơ quan báo chí vi phạm, phạt tiền hơn 3,6 tỉ đồng. Những con số trên là lời cảnh tỉnh về vấn đề đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Việt Nam hiện nay.
Chúng ta đang chứng kiến sự lớn mạnh của lực lượng báo chí truyền thông, nhưng cũng nhìn thấy sự phân hóa ngày càng rõ rệt giữa các xu hướng làm báo và các nhóm lợi ích khác nhau trong báo chí. Để làm trong sạch, lành mạnh lĩnh vực báo chí và nhà báo, các cơ quan quản lý phải thường xuyên kiểm tra, giám sát hoạt động của báo chí, nhà báo. Bản thân các cơ quan chủ quan, cơ quan báo chí, đặc biệt là các Tổng biên tập phải siết chặt quản lý đội ngũ của mình. Bên cạnh đó, vai trò của tổ chức Hội Nhà báo cũng vô cùng quan trọng, phải thường xuyên nắm bắt tư tưởng, đạo đức, khả năng của phóng viên để định hướng và bồi dưỡng nâng cao phẩm chất nghề nghiệp.
Người làm báo nói riêng và báo chí nói chung cần thấy rõ trách nhiệm không chỉ với bản thân mình mà còn là trách nhiệm nghề nghiệp, trách nhiệm với toàn xã hội. Đạo đức nghề nghiệp là một bộ phận của đạo đức xã hội. Đạo đức của người làm báo lại chính là nền tảng của hoạt động báo chí. Sự trung thực, khách quan và tôn trọng sự thật lại là cái cốt lõi, cái cơ bản để làm nên một nhà báo chân chính.                        
M.N
10 điều Quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo
Ngày 16.12.2016, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Thuận Hữu đã ký Quyết định số 483/QĐ-HNBVN ban hành Quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo Việt Nam, gồm 10 điều, có hiệu lực từ ngày 1.1.2017. 
Điều 1: Trung thành với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; vì lợi ích của đất nước, vì hạnh phúc của nhân dân; góp phần nâng cao uy tín, vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.
Điều 2: Nghiêm chỉnh thực hiện Hiến pháp, Luật Báo chí, Luật Bản quyền và các quy định của pháp luật;  Thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích; nội quy, quy chế của cơ quan báo chí nơi công tác.
Điều 3: Hành nghề trung thực, khách quan, công tâm, không vụ lợi; Bảo vệ công lý và lẽ phải. Không làm sai lệch, xuyên tạc, che giấu sự thật, gây chia rẽ, kích động xã hội, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tình đoàn kết, hữu nghị giữa các quốc gia, dân tộc.
Điều 4: Nêu cao tinh thần nhân văn, tôn trọng quyền con người. Không xâm phạm đời tư, làm tổn hại danh dự, nhân phẩm, lợi ích hợp pháp của tổ chức và cá nhân.
Điều 5: Chuẩn mực và trách nhiệm khi tham gia mạng xã hội và các phương tiện truyền thông khác.
Điều 6: Bảo vệ bí mật quốc gia, bí mật nguồn tin theo quy định của pháp luật.
Điều 7: Đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp.
Điều 8: Tích cực học tập, nâng cao trình độ chính trị, nghiệp vụ, ngoại ngữ, phấn đấu vì một nền báo chí dân chủ, chuyên nghiệp và hiện đại.
Điều 9: Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt. Bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa Việt Nam, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.
Điều 10: Những người làm báo Việt Nam cam kết thực hiện những quy định trên, đó là bổn phận và nguyên tắc hành nghề, là lương tâm và trách nhiệm của người làm báo.

Người viết : admin


Viết đánh giá



 Ẩn email của tôi
Bộ gõ : Off Telex VNI
Mã bảo vệ :  

Giới hạn tin theo ngày :   từ   đến

HỖ TRỢ TRỰC TUYẾN

HOTLINE :
(056) 3815348

Lãnh đạo tỉnh thăm các cơ quan báo chí nhân Kỷ niệm 92 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam


Bình Định điện tử đưa tin về Lễ Kỷ niệm 92 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam


Lễ Kỷ niệm 92 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam


Video khác :