(056) 3815348

Kỷ niệm 50 năm cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968: Bình Định với cuộc tấn công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968

Thứ tư, 07/02/2018, 10:33 GMT+7

50 năm đã trôi qua, cuộc tấn công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968 ở Bình Định đã góp phần cùng toàn miền Nam giáng đòn quyết định vào ý chí xâm lược của Mỹ, làm đảo lộn kế hoạch chiến tranh và bố trí chiến lược của địch, buộc chúng phải xuống thang chiến tranh.
 
Tháng 12.1967, Bộ Chính trị ra Nghị quyết về tổng công kích, tổng khởi nghĩa. Tháng 01.1968, Nghị quyết Bộ Chính trị được Hội nghị lần thứ 14 Ban Chấp hành Trung ương Đảng thông qua. Qua phân tích tình hình địch - ta, tình hình trong nước và trên thế giới, Bộ Chính trị hạ quyết tâm “chuyển cuộc chiến tranh cách mạng của nhân dân ta ở miền Nam sang một thời kỳ mới, thời kỳ giành thắng lợi quyết định”.
Để thực hiện quyết tâm chiến lược đó, “nhiệm vụ trọng đại và cấp bách của ta trong thời kỳ mới là động viên những nỗ lực lớn nhất của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta ở cả hai miền Nam Bắc, đưa cuộc chiến tranh cách mạng lên bước tiến cao nhất, dùng phương pháp tổng công kích và tổng khởi nghĩa để giành thắng lợi quyết định”.
Trên chiến trường Bình Định, qua hai mùa khô dồn sức phản công với ba Sư đoàn tinh nhuệ của Mỹ ngụy và chư hầu (Sư đoàn kỵ binh bay Mỹ, Sư đoàn 22 ngụy, Sư đoàn Mãnh Hổ), địch vẫn không xoay chuyển nổi tình thế. Quân và dân trong tỉnh liên tiếp giành thắng lợi. Các trận đánh của ta vào số quận lỵ, thị trấn như Phù Mỹ, Đập Đá, Tuy Phước cuối năm 1967 chứng tỏ địch đã lún sâu vào thế phòng ngự.
Trong năm 1968, ở Bình Định, quân số địch vẫn còn 65.000 tên. Ở phía Nam tỉnh, quân Nam Triều Tiên phối hợp với quân địa phương cùng 46 đoàn “bình định” đẩy mạnh càn quét đánh phá vùng giải phóng, nhằm đánh bật lực lượng ta, kẹp lại dân. Từ 28.12.1967 - 25.1.1968, hai Trung đoàn Nam Triều Tiên đánh phá dữ dội vùng núi Bà, Đông Nam Phù Cát và Đông Bắc An Nhơn. Phía Bắc tỉnh, hai Trung đoàn 40 và 41 ngụy thuộc Sư đoàn 22 càn quét dọc quốc lộ 1, Lữ đoàn 2 kỵ binh Mỹ càn quét Đông Nam Hoài Ân và Tây Phù Mỹ. Những đánh phá của địch gây không ít khó khăn cho ta trong việc chuẩn bị mọi mặt cho cuộc tiến công và nổi dậy.
Mặt trận Bình Định, đặc biệt Thị xã Quy Nhơn là một trong những trọng tâm nổi dậy của Khu V trong Xuân 1968. Khu cử hai đoàn cán bộ về Bình Định giúp Đảng bộ trong các công tác chuẩn bị.
Để thống nhất chỉ huy các mặt hoạt động, Ban Chỉ đạo Mặt trận Bình Định được thành lập, gồm một số đồng chí trong Thường vụ Tỉnh ủy và Tỉnh đội, Đảng ủy và Bộ Tư lệnh Sư đoàn 3 do đồng chí Nguyễn Xuân Hữu, ủy viên Thường vụ Khu ủy đứng đầu. Ở trọng điểm Quy Nhơn, Thường vụ Tỉnh ủy lập Ban Chỉ đạo gồm các đồng chí Tô Đình Cơ, Biên Cương, Nguyễn Đức Xương, Đinh Bá Lộc do đồng chí Tô Đình Cơ Phó Bí thư Tỉnh ủy phụ trách.
Lực lượng vũ trang tỉnh được phân công trên các hướng: Trung đoàn 2 và 22 công kích Trung đoàn 41 ngụy tại quận lỵ Phù Mỹ; Trung đoàn 12 công kích quận lỵ Phù Cát, ép địch ở Đập Đá, Tháp Bánh Ít và ngăn chặn không cho chúng vào giải tỏa Quy Nhơn, Trung đoàn 10 đánh địch ở khu vực Cù Mông - Phú Tài, chặn địch từ Phú Yên ra Quy Nhơn. Tiểu đoàn 52 đánh địch tại Phước Long, Phước Hậu (Tuy Phước) giữ bàn đạp và làm dự bị cho các đơn vị đánh Quy Nhơn. Tiểu đoàn 50, Đ10, Đại đội 30, 598 đảm nhận nhiệm vụ công kích vào Thị xã Quy Nhơn. Những đơn vị còn lại của tỉnh và bộ đội địa phương các huyện có nhiệm vụ công kích địch tại địa phương của mình.
Lực lượng đấu tranh chính trị có 590 đại đội với 272 ngàn người. Đội quân này được tổ chức chặt chẽ và qua tập dượt ở các huyện Hoài Nhơn, Phù Mỹ, một số xã ở huyện Phù Cát, Tuy Phước. Đảng bộ tỉnh mở đợt chỉnh huấn sâu rộng trong Đảng, lực lượng vũ trang, quần chúng nhằm quán triệt sâu sắc tinh thần, chủ trương và Nghị quyết của Trung ương Đảng, của Khu ủy, Tỉnh ủy về  tiến công và nổi dậy trong Tết Mậu Thân đến từng xã trong vùng giải phóng.
Đêm 30 rạng ngày 31.1.1968 từ vĩ tuyến 17 đến mũi Cà Mau, quân dân miền Nam đã tiến hành đồng loạt cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân Mậu Thân. Nhờ yếu tố bất ngờ, ta đã đánh đau, đánh mạnh vào bộ máy chiến tranh của Mỹ - ngụy ở khắp các thành phố, thị xã, huyện lỵ, chi khu quân sự cùng hàng trăm sân bay, kho tàng, khu hậu cần dự trữ chiến lược của địch.
Chấp hành mệnh lệnh của Đảng, hòa chung khí thế của toàn miền Nam, quân dân Bình Định với tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” nhất loạt tiến công và nổi dậy hầu hết các quận lỵ, thị trấn, thị xã, sân bay, kho tàng, căn cứ xung yếu của địch trong tỉnh.
Tại trọng điểm Quy Nhơn, do không nhận được lệnh điều chỉnh giờ nổ súng, nên 3 giờ sáng ngày 30.1.1968 (tức đêm giao thừa), các cánh quân của ta từ nhiều hướng đánh thốc vào thị xã. Trong khi Tiểu đoàn 50 và Đ10 cùng lúc tiến công, nhanh chóng chiếm lĩnh các vị trí quan trọng trong thị xã, như Dinh Tỉnh trưởng, Đài Phát thanh, Quân vụ thị trấn, Ga xe lửa, Đồn cảnh sát Bạch Đằng... thì Trung đoàn 10 đánh chiếm đèo Cù Mông 2 ngày. Trong các ngày 1 và 2.2.1968, ta đẩy lùi hàng chục đợt phản kích của 10 tiểu đoàn quân Mỹ, ngụy và Nam Triều Tiên từ ngoài kéo vào ứng cứu.
Khi quân ta chiếm lĩnh Đài Phát thanh và các mục tiêu khác ở trung tâm thị xã, hơn 1.000 đồng bào cùng bộ đội lập chướng ngại vật. Quần chúng ở các khu lao động sẵn sàng nổi dậy. Cùng đêm nổ súng, hơn 1.000 quần chúng các xã Phước Hậu, Phước Sơn, Phước Hòa với băng cờ và khẩu hiệu trong tay tiến vào thị xã. Tại Đài Phát thanh, chiến sự xảy ra vô cùng ác liệt. Đ10 đặc công đã bắt tại đây 200 tù binh và trụ lại đến ngày 5.2.1968, đánh lui 4 đợt phản kích của địch, diệt 130 tên. Đồng chí Bí thư Thị ủy Biên Cương được giải thoát khi ta chiếm quân vụ thị trấn, cùng chiến đấu với bộ đội và anh dũng hy sinh. Đồng chí Tiểu đoàn trưởng Võ Mười cùng với các chiến sĩ của Đ10 chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và hy sinh anh dũng ở Đài Phát thanh. Gương chiến đấu ngoan cường của các đồng chí là biểu tượng sáng ngời về tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” của quân dân Bình Định trong Tết Mậu Thân.
Cùng thời gian, Sư đoàn 3 và lực lượng vũ trang các huyện công kích vào các quận lỵ, thị trấn và căn cứ địch. Phối hợp với công kích vũ trang, hàng vạn quần chúng trong tỉnh ào ạt xuống đường. Tại Hoài Nhơn, 30.000 lượt quần chúng bao vây quận lỵ Bồng Sơn, Thị trấn Tam Quan, căn cứ Đệ Đức, Đồi 10 và các chốt điểm trong huyện. Hơn 11.700 quần chúng Phù Mỹ được huy động nhập quận lỵ, nhưng nhận được lệnh hoãn giờ nổi dậy, chỉ vào quận hơn 1.000 người. Phương án bao vây quận lỵ chuyển thành phương án bao vây các chốt điểm và trực diện đấu tranh với bọn ngụy quyền thôn xã, có hơn 28.000 lượt quần chúng tham gia. Ở Cát Hanh (Phù Cát) và Tuy Phước, hàng ngàn quần chúng cũng nhập quận đấu tranh. 
Từ ngày 21 - 29.2.1968, lực lượng vũ trang trong tỉnh lại nổ súng, tập kích Sư đoàn bộ binh 22 và khu vực Mỹ đóng quân ở Đèo Son (Quy Nhơn), công kích địch ở một số quận lỵ và thị trấn. Trong pha này, ta kịp thời lãnh đạo quần chúng chuyển sang phá kẹp, giành chính quyền làm chủ ở 49 thôn với 20.000 dân. Trong đó nổi lên các huyện Phù Mỹ (19 thôn của 7 xã), Tuy Phước (15 thôn thuộc 5 xã), An Nhơn (9 thôn thuộc 5 xã). Đến thời điểm này, Hoài Nhơn làm chủ gần 10 vạn dân, trong đó có 6 xã làm chủ hoàn toàn; Phù Mỹ làm chủ 8 vạn dân. Các nơi khác phần lớn là số dân đang tranh chấp. Vùng giải phóng và vùng tranh chấp mở rộng sát quận lỵ, thị xã. Vùng giải phóng nối từ Bắc Hoài Nhơn đến Vĩnh Hợi (Mỹ Thành - Phù Mỹ), từ Núi Bà đến gần Quy Nhơn.
Trong điều kiện phong trào vừa hồi phục sau 2 mùa khô, chẳng những ta chuyển được thế phong trào, mà còn góp phần cùng toàn miền thực hiện cuộc tập kích chiến lược vào các cơ quan đầu não của địch, lần đầu tiên đưa chiến tranh vào tận hang ổ địch trên quy mô toàn tỉnh. Cuộc tiến công và nổi dậy đã góp phần cùng toàn miền giáng đòn quyết định vào ý chí xâm lược của Mỹ, làm đảo lộn kế hoạch chiến tranh và thế bố trí chiến lược của địch, buộc chúng phải xuống thang chiến tranh.
Trong đợt này (30.1 - 29.2.1968), quân dân Bình Định đã loại khỏi vòng chiến đấu 4.317 tên địch. Riêng các lực lượng địa phương diệt 3.029 tên; bắn rơi và phá hủy 33 máy bay, 163 xe quân sự (có 34 xe bọc thép), phá 12 kho đạn gồm 70 tấn… Thắng lợi Tết Mậu Thân nói lên tinh thần chiến đấu, ý thức tổ chức, kỷ luật cao của cán bộ, đảng viên, chiến sĩ và nhân dân toàn tỉnh.   
                               Nguyên Hùng

Người viết : admin


Viết đánh giá



 Ẩn email của tôi
Bộ gõ : Off Telex VNI
Mã bảo vệ :  
 

Giới hạn tin theo ngày :   từ   đến

HỖ TRỢ TRỰC TUYẾN

HOTLINE :
(056) 3815348

Hội Nhà báo Bình Định phối hợp với Hội VHNT Bình Định tổ chức chuyến thực tế sáng tác tại xã An Toàn, huyện An Lão


Hội Báo Xuân Mậu Tuất 2018


Lãnh đạo tỉnh thăm các cơ quan báo chí nhân Kỷ niệm 92 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam


Video khác :